Хрватска врши притисок врз обидот на Црна Гора да се приклучи кон ЕУ, токму во моментот кога оваа мала земја од Западен Балкан се приближува кон финишот.
Од јули, Хрватска го блокира финализирањето на едно од 33-те поглавја со кои се бараат реформи – она што се однесува на правилата на ЕУ за транспортниот сектор – иако 26 други влади се подготвени да го одобрат.
Половина од поглавјата се веќе затворени, а Подгорица има за цел да ги затвори останатите до крајот на годината, со крајна цел да се приклучи кон ЕУ во 2028 година – рок што има пошироко политичко значење како тест за политиката на проширување на ЕУ.
Хрватска врши притисок врз Црна Гора да ги реши споровите поврзани со војната од 1990-те, директно поврзувајќи ги своите барања со процесот на пристапување. Барањата на Загреб вклучуваат напори за пронаоѓање на 14 исчезнати лица од хрватската Војна за независност (1991–1995) и разговори за поморската граница меѓу двете земји.
„Тоа е процес што е во тек. Некои од овие работи не можат да се решат преку ноќ“, изјави за „Еурактив“ Маида Горчевиќ, министерка за европски прашања на Црна Гора. „Но, добрата работа е што имаме постојана комуникација меѓу министерствата за надворешни работи и многу комисии кои работат на сите овие прашања. Не гледам дека Хрватска ќе нè блокира, бидејќи досега не го направиле тоа“.
Еден црногорски функционер изјави: „Една земја-членка ја користи можноста да расчисти стари сметки користејќи целосно легитимни средства – акито – а имаат ограничено време за тоа“.
„Во наш интерес е да соработуваме со нив бидејќи сакаме да ги отстраниме сите пречки“, додаде функционерот.
Минатиот месец, Марта Кос, европската комесарка за проширување, ја повика Хрватска да ги „реши преостанатите билатерални прашања“ пред пристапувањето на Црна Гора.
Надворешна политика
Уште едно преговарачко поглавје, она што се однесува на надворешната политика, исто така долго време е блокирано од Хрватска поради билатерални и историски спорови, а застој има и кај поглавјето што се однесува на правосудството. Бурните реакции околу погребот на српскиот воен злосторник Ратко Младиќ во Белград дополнително ја вжештија атмосферата.
„Проширувањето не се сведува само на затворање поглавја – иако тоа е и мое мислење – туку станува збор за… посветеност на демократските вредности“, изјави минатата недела во Европскиот парламент во Брисел Сунчана Главак, хрватска европратеничка од владејачката партија ХДЗ.
Главак ѝ постави прашања на Горчевиќ за тоа зошто претседателот на црногорскиот парламент упатил сочувство до семејството на Младиќ и дали тоа претставува став на владата.
Горчевиќ изјави дека владата „не го поддржува“ потегот на претседателот на парламентот. „Во парламентот имаме усвоено неколку резолуции за геноцидот во Сребреница; тоа е и ставот на политичките партии и на политичката клима“, рече таа, истакнувајќи дека припаѓа на бошњачкото малцинство во Црна Гора.
„Се надевам дека Црна Гора нема да стане жртва на билатерални прашања“, рече Марјан Шарец, центристички словенечки европратеник и поранешен премиер, кој го организираше настанот.
Портпаролот на хрватската влада изјави: „Црна Гора е добро запознаена со очекувањата на Хрватска во однос на други отворени прашања од суштинско значење, кои треба да се решат во духот на добрососедските односи. Решавањето на овие прашања е одамна задоцнето“.


