Medin Nuredini 
Историската Шадрван џамија во центарот на градот Драма во Грција, која денес функционира како престижен културен центар, е домаќин на необичен уметнички настан.
Во рамките на специјална изложба организирана од Музејот Бенаки во Атина, во дворот на џамијата во петокот беше поставена монументална статуа на Александар Македонски и неговиот верен коњ Букефал, дело на познатиот скулптор Јанис Папас. Овој впечатлив настан повторно ја отвори приказната за драматичната трансформација на објектот низ вековите, како и за малку познатата хронологија на неговите имиња во колективната меморија на иселениците.
Во центарот на Драма, во петокот навечер владееше голема активност. Величествената статуа на Александар Македонски на коњот Букефал беше поставена во дворот на Шадрван џамијата по интензивна работа на екипите. Според достапните информации, ова е дел од специјална изложба што во наредните денови ќе биде организирана во овој историски објект од страна на престижниот Музеј Бенаки од Атина.
Но зад оваа современа културно-уметничка приказна се крие уште поинтересна историја – приказна за миграции, промени на имиња и уништување што трае со векови. Во грчките извори објектот фонетски се споменува како „Сендирван“ (Σεντιρβάν), додека во турската литература е познат како Шадрван џамија, поради историскиот шадрван што се наоѓал во нејзиниот двор. Во периодот на размената на население, поради големите миграции, локалното население почнало да ја нарекува и со други имиња, меѓу кои и „Сердиван џамија“.
Историските темели на објектот: од 15 век до денес
Историските записи покажуваат дека Шадрван џамијата била изградена во втората половина на XV век. Како значаен верски објект, со векови претставувала едно од главните места за богослужба на муслиманското население во Драма.
Во 1806 година била темелно обновена и проширена од Мехмед Али Ага, татко на познатиот османлиски државник Махмуд-паша Драмали. Џамијата го добила своето име по раскошниот шадрван што се наоѓал во дворот, но кој за жал не е зачуван до денес.
Сè до размената на население меѓу Турција и Грција во 1922–1923 година, објектот непрекинато служел како место за молитва на муслиманската заедница.
Меморијата на иселениците и приказната за името „Сердиван“
По спроведувањето на договорот за размена на население, муслиманското турско население од Драма се иселило во Анадолија, додека православни Грци од различни делови на Турција биле населени во градот.
Токму тогаш започнала и приказната за името „Сердиван“.
Во периодот кога била основана Република Турција, локалното население ја нарекувало џамијата „Мола џамија“, а маалото во кое се наоѓала било познато како „Мола маало“.
По потпишувањето на договорот за размена во 1924 година, селото Петрадес во регионот Адапазари било преименувано во Сердиван. Грците кои морале да го напуштат тоа место и се населиле во Драма биле сместени токму во ова маало околу џамијата.
Во знак на сеќавање на својот поранешен дом, тие почнале објектот да го нарекуваат „Сердиван џамија“. Тоа име останало доминантно во локалната меморија и секојдневниот говор цели десет години, од 1924 до 1934 година.
Периодот на печатницата, кипарската криза и уништувањата
По 1934 година, објектот почнал да се споменува како „Молазаде џамија“.
До 1963 година зградата поминувала низ релативно мирен период. Но за време на Кипарската криза во 1963 година, станала цел на екстремистички групи во Драма. Во тој период Молазаде (Шадрван) џамијата била сериозно оштетена, а токму тогаш ги претрпела и најголемите структурни оштетувања кои делумно се видливи и денес.
По настаните на Кипар, објектот бил затворен и останал напуштен сè до 1981 година.
Во 1981 година бил купен од бизнисменот и новинар Михалидис Везирџиоглу, кој потекнувал од семејство со корени од Лулебургаз.
Под негово сопствеништво, објектот најпрво служел како редакција и печатница на весникот „Тарос“, а потоа и на весникот „Суарос“, основан во 1983 година.
Работата на тешките печатарски машини во историската зграда оставила трајни последици врз нејзината архитектонска структура. По згаснувањето на весникот „Суарос“ во 1987 година, зградата повторно останала празна и затворена, сè до неодамнешниот процес на реставрација.
Белешка од истражувачкото новинарство
Овој историски споменик во центарот на Драма претставува жив сведок на сложената, мултикултурна и често болна историја на Балканот.
Статуата на Александар Македонски што денес се издига во неговиот двор е најновиот слој во приказната на објектот – место од кое со векови се слушал езанот, кое подоцна било нарекувано „Сердиван“ од иселените Грци и кое со децении било исполнето со звукот на печатарските машини.
