Medin Nuredini 
Неправилното управување со комуналниот отпад може да ги привлече кафеавите мечки сè поблиску до домовите на луѓето, а проблемот е особено актуелен во селата во Националниот парк Маврово. Според податоците што ги објави раководството на паркот годинава, во ова заштитено подрачје живеат повеќе од 180 мечки, а нивното појавување во населени места ги отвора прашањата за безбедноста на жителите и спроведувањето на мерките за заштита.
Директорот на Националниот парк Маврово, Харис Ибраими, во март потврди дека популацијата надминува 180 мечки, откако едно животно беше забележано на паркинг во Ростуше. Претходно, мечки биле забележани и во дворови на куќи во други населени места од регионот.
Предупредувања за бројноста на овие животни имаше и во 2023 година. Тогаш експертските проценки укажуваа на популација од 160 до 180 мечки, наспроти проценетиот капацитет од околу 70 животни. Сепак, за да се утврди дали сегашната бројност го надминува капацитетот на паркот, потребни се понови научни анализи.
Еден од главните проблеми е достапноста на остатоци од храна во контејнерите. Кога мечките ќе пронајдат храна во близина на населените места, можат да се навикнат да се враќаат на истите локации, со што се зголемува можноста за непосредни средби со луѓето. Ова е особено изразено во населбите што се наоѓаат во близина на шумите.
Ризикот се однесува и на Галичник, каде што правилното собирање и складирање на комуналниот отпад е важно за безбедноста на локалното население и посетителите. Во јуни 2025 година, во Требиште, во општина Маврово и Ростуше, беше снимена мечка како пребарува контејнери, што укажа дека отпадот претставува достапен извор на храна за дел од дивите животни.
На опасностите од навикнувањето на мечките на човечка храна предупреди и Европската иницијатива за големи месојади, експертска група во рамките на Меѓународната унија за зачувување на природата. Во октомври 2023 година, групата ѝ препорача на македонската Влада да преземе мерки за спречување на редовното хранење на мечките со отпад во селата.
Меѓу предложените мерки беа поставување контејнери што мечките не можат да ги отворат, редовно собирање на отпадот и формирање обучени интервентни тимови. Експертите предупредија дека кај животните што веќе се навикнале да бараат храна во населените места, превентивните мерки можеби нема да бидат доволни. За ваквите случаи, тие препорачаа индивидуална проценка на ризикот и соодветна интервенција.
Во октомври 2023 година, Владата донесе задолженија за подготовка на акциски план за управување со кафеавата мечка и за координација меѓу надлежните институции. Сепак, присуството на мечките во населените места и натаму е актуелно прашање.
Од јавно достапните информации не може да се утврди колку контејнери отпорни на мечки се поставени во Галичник и другите населени места, ниту во колкав обем се спроведени препорачаните мерки.
Решението бара истовремена заштита на жителите и зачувување на кафеавата мечка, која е заштитен вид. Како прв чекор се издвојува отстранувањето на можноста животните да доаѓаат до храна од отпадот. Без соодветни контејнери, редовно собирање на ѓубрето и континуиран надзор, постои ризик мечките и понатаму да се враќаат во населените места.
